Co ja widzę?

Czy to ptak? Czy to ufo? Czy to halucynacje?

Słoneczny dzień. Patrzysz na nieskażone chmurami przestrzenie nad horyzontem. Już masz westchnąć nad pięknem świata, kiedy orientujesz się, że coś jest nie tak. Czysty błękit nieba został zmącony przez bezbarwne, poruszające się ociężale kropki, nitki, zygzaki – takie… muszki. Obracasz wzrok w lewo – bum! Muszki. I to dokładnie te same. Spoglądasz w prawo – znowu one. Przecierasz oczy, po raz kolejny patrzysz w niebo. Uch. Muszki. Czy to jawa, czy to sen?

Owe latające muszki (łac. musce volitantes) to  męty ciała szklistego, w języku angielskim nazywane floaters, co w dość dobry sposób opisuje ich zachowanie.

Ciało szkliste (corpus vitreum) zajmujące aż 80% objętości ludzkiej gałki ocznej pełni szereg ważnych funkcji w oku. Tak jak powietrze w baloniku, ciało szkliste utrzymuje napięcie gałki ocznej, a więc jej kształt i sprężystość. Ponadto, chroni ten wrażliwy organ przed uszkodzeniem poprzez amortyzację wstrząsów – dzięki niemu możemy biegać, skakać, używać młota pneumatycznego, a nasze oko nie musi obawiać się turbulencji.

538px-eye_scheme_mulitlingual-svg
Schemat ludzkiego oka: 5 – rogówka,  6 – tęczówka, 7 – źrenica, 11 – soczewka, 12 -ciało szkliste, 13 – siatkówka. Źródło: Talos, colorized by Jakov (Wikimedia Commons).

 

Spytacie, jak ono to robi? Ciało szkliste składa się  aż w 98% z wody. Zawiera też makromolekuły – m.in. kolagen i hialuronian. Kwas hialuronowy działa cuda jako wygładzacz zmarszczek i wypełniacz ust, tudzież innych części ciała pożądanych do uwydatnienia. Dzięki tym składnikom ciało szkliste ma konsystencję jednorodnego żelu – a przynajmniej tak jest w dzieciństwie. W miarę upływu lat staje się ono coraz bardziej płynne, a także mniej klarowne. Prawdopodobnie dzieję się to na skutek osłabienia oddziaływania hialuronianu z kolagenem poprzez dysocjację. Włókienka kolagenu łączą się i agregują, tworząc duże włókna, które rozpraszają padające światło. Jest to tzw. zwyrodnienie włókienkowe. Obok nich powstają też swego rodzaju luki nie zawierające kolagenu. Kompozycja ciała szklistego zmienia się w coraz bardziej niejednorodną, ulega obkurczeniu. Starość – nie radość, chciałoby się rzec, gdyby nie fakt, że pierwsze oznaki upłynnienia są zauważalne już w 4. roku życia!

Męty ciała szklistego przyjmują postać szarawych cieni ze zogniskowanymi ciemnymi kropkami lub pętlami. Niektórzy opisują je jako „szkliste kluski”, inni widzą je jako formy przypominające sieć pająka. Są tak dobrze zauważalne przy patrzeniu w czyste niebo, ponieważ nieprzezroczyste twory obecne w ciele szklistym rzucają wówczas bardziej wyrazisty cień na siatkówkę, czyli światłoczuły element naszego oka. Muszki podążają za ruchem gałki ocznej, jak i głowy.

SONY DSC
Czyżby mój aparat też miał męty? Na szczęście to tylko zabrudzenia zewnętrzne obiektywu – odpowiednik tego, jakby nam coś wpadło do oka.

Skąd biorą się męty? Poza wspomnianymi zmianami następującymi wraz z wiekiem w strukturze ciała szklistego, czasami przyczyną muszek mogą być również choroby i wady. Niestety. Męty stanowią zjawisko częste u młodych osób z krótkowzrocznością osiową. Zwiększenie liczby muszek może przychodzić z wiekiem bądź być związane z zespołem Sticklera lub chorobą Wagnera (choroby dziedziczne). Występowanie czerwonych lub czarnych kropek wskazuje na krwawienie albo wysyp barwnika z nabłonka barwnikowego tęczówki. Nagłe pojawienie się ich może być spowodowane tylnym odłączeniem ciała szklistego od siatkówki (ang. posterior vitreous detachment) – wówczas widzimy tzw. pierścień Weissa. Ponadto, muszki mogą być objawem przedarciowego odwarstwienia siatkówki.

W zależności od ich liczby i kształtów, męty mogą stanowić utrudnienie widzenia, wpływając negatywnie na jakość życia. W skrajnych przypadkach stosuje się leczenie: witrektomię (usunięcie ciała szklistego) lub terapię laserem neodymowo-yagowym (rozbicie jego struktury).

Mam nadzieję, że zyskaliście nowe spojrzenie na muszki 😉

Bibliografia:

Milston R., Madigan M.C., Sebag J. Vitreous floaters: Etiology, diagnostics, and management. Survey of Ophthalmology 2016; 61(2):211-27. doi: 10.1016/j.survophthal.2015.11.008.

Okulistyka. Podstawy kliniczne. Maria Hanna Niżankowska, PZWL, Warszawa 2010, s. 410.

Podstawy okulistyki. Podręcznik  dla lekarzy i studentów medycyny. M. H. Niżankowska, Volumed, Wrocław 1992

 

 

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s